In november 1618 start de Synode van Dordrecht. Deze internationale kerkvergadering is bijeen geroepen door de Staten-Generaal van de Republiek om een einde te maken aan een langlopend conflict. In 1609 start het Twaalfjarig Bestand, een tijdelijke vrede van twaalf jaar tijdens de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648). Nu de oorlog even stil staat, ontstaat zowel religieuze als politieke onenigheid.

Schilderij van de Nationale Synode van Dordrecht onderdeel van collectie Dordrechts Museum.
Pouwel Weyts de Jonge, De Nationale Synode van Dordrecht
De Nationale Synode van Dordrecht
collectie Dordrechts Museum
1621

Predestinatie

Gereformeerden krijgen onderling ruzie over de predestinatie, het vooraf genomen besluit van God over welke mensen wel en niet naar de hemel zullen gaan. Er ontstaan twee stromingen: contraremonstranten en remonstranten. Allebei zoeken ze steun bij politici; de remonstranten bij raadpensionaris Johan van Oldenbarnevelt en de contraremonstranten bij stadhouder Maurits.

Satire

Ook op politiek gebied staan deze partijen lijnrecht tegenover elkaar. Oldenbarnevelt pleit voor vrede en samenwerking met Frankrijk. Maurits wil de oorlog met Spanje voortzetten en praten met Engeland. Met talloze satirische pamfletten en prenten proberen beide partijen elkaar te benadelen. Maurits en de contraremonstranten trekken aan het langste eind. Hij zet zijn leger in om remonstranten uit stadsbesturen te verwijderen.

Spotprent op de remonstranten die in een mestkar rijden omdat ze leugens verspreiden onderdeel van collectie Huis Van Gijn, Atlas Van Gijn.
Spotprent op de remonstranten die in een mestkar rijden omdat ze leugens verspreiden. De Arminiaanse drekwagen
collectie Huis Van Gijn, Atlas Van Gijn
1618
Spotprent op contraremonstrant Jacobus Trigland als 't Calkoense haantje' met zijn van nature rode neus onderdeel van collectie Huis Van Gijn,.
Spotprent op contraremonstrant Jacobus Trigland als 't Calkoense haantje' met zijn van nature rode neus
onderdeel van collectie Huis Van Gijn, Atlas Van Gijn
1618-1619

Synode

De Synode van Dordrecht maakt een einde aan het religieuze conflict. Zeven maanden lang – van 13 november 1618 tot 29 mei 1619 – vergaderen gedelegeerden uit alle provincies en buitenlandse afgevaardigden over een oplossing. Al in januari valt het besluit de remonstranten verder uit te sluiten van deelname. Op 6 mei lezen gedelegeerden de Dordtse Leerregels voor in de Grote Kerk: vijf punten van veroordeling van het remonstrantse geloof. Daarmee worden de remonstranten definitief uit de gereformeerde kerk gezet. Verdraagzaamheid was ver te zoeken. Binnen de huidige protestantse kerk zijn deze Leerregels nog steeds een van de drie Formulieren van Enigheid, naast de Heidelbergse Catechismus (1563) en de Nederlandse geloofsbelijdenis (1561).

Statenbijbel

Een van de eerste besluiten tijdens de Synode van Dordrecht gaat over een nieuwe vertaling van de Bijbel. De bestaande Nederlandstalige Bijbel is grotendeels vanuit het Latijn vertaald in plaats van direct uit het oorspronkelijke Grieks, Hebreeuws en Aramees. Daardoor blijven er onder gereformeerden veel vragen over de juiste betekenis van bepaalde woorden en uitdrukkingen. De nieuwe vertaling moet deze oude problemen oplossen. De Staten-Generaal in Den Haag zullen de vertaling en de productie betalen. In 1637, bijna twintig jaar later, presenteren de vertalers de nieuwe Statenbijbel.

De eerste Statenbijbel onderdeel van collectie Regionaal Archief Dordrecht.
Weduwe van Wouw (uitgever), Paulus Aertsz. van Ravesteyn (drukker)
Biblia, dat is de gantsche Heilige Schrifture
collectie Regionaal Archief Dordrecht
1637
De eerste Statenbijbel met prenten onderdeel van collectie Regionaal Archief Dordrecht.
Hendrik en Jacob Keur
Biblia, dat is de gantsche Heilige Schrifture. Statenbijbel aangepast met kaarten en prenten door gebroeders Keur.
collectie Regionaal Archief Dordrecht
1686

Verklaring van verbondenheid

Op 29 mei 2019 ondertekenen veertig kerken en geloofsgemeenschappen uit heel Nederland een verklaring van verbondenheid. Daarin spreken ze uit dat ze bij elkaar horen, elkaar willen steunen en van elkaar willen leren.

Verklaring van Verbondenheid onderdeel van collectie Regionaal Archief Dordrecht.
Nationale Synode
Verklaring van verbondenheid
collectie Regionaal Archief Dordrecht
2019
Deze website maakt gebruik van cookies en daarmee vergelijkbare technieken om een optimale gebruikerservaring te bieden. Je kunt je voorkeuren aanpassen of meer informatie bekijken.
Deze cookies zorgen ervoor dat de website naar behoren werkt. Deze cookies kunnen niet uitgezet worden.
Deze cookies zorgen ervoor dat we het gebruik van de website kunnen meten en verbeteringen door kunnen voeren.
Deze cookies kunnen geplaatst worden door derde partijen, zoals YouTube of Vimeo.
Deze cookie stellen onze advertentiepartners in staat om doelgerichter informatie te kunnen aanbieden.
Door categorieën uit te zetten, kan het voorkomen dat gerelateerde functionaliteiten binnen de website niet langer correct werken. Het is altijd mogelijk om op een later moment de voorkeuren aan te passen. Bekijk meer informatie.